Radyoloji Eşliğinde Yapılan Biyopsiler

Biyopsiler: Vucuttaki herhangi bir organın içinde bulunan bir lezyona (kitle veya kitle benzeri görünüm) tomografi veya ultrasonografi eşliğinde iğne ile girilerek yapılan biypsilerdir. Biyopsi yapılacak organ ve organdaki lezyon en iyi hangi yöntemle görünüyorsa (Bilgisayarlı tomografi veya ultrasonografi gibi) o yöntemle organ içindeki lezyonun yeri belirlenir ve lokal anestezi ile cilt ve cilt altı yapılar uyuşturulduktan sonra iğne ile istenilen lezyona girilir ve küçük parçalar alınır. Alınan küçük parçalar patoloji laboratuvarına yollanarak tahlil yaptırılır. Hastanın cildinde büyük kesi veya dikiş yapılmaz. İşlem genellikle 15-20 dakika sürmektedir

Meme biopsisi: Meme içinde saptanan kitle veya kitle benzeri yapılara yapılan biyopsidir.

• Nasıl Yapılır
  • Ultrasonografi eşliğinde memedeki lezyonun yeri belirlenir.
  • Lokal anestezi yapılır, işlem tümü ile ağrısızdır.
  • Genel anesteziye ihtiyaç yoktur işlem sırasında ağrı duyulmaz
  • Ultrasonografide görerek bir iğne ile lezyonun içine girilir ve iğne içine küçük paraçalar alınır.
  • İşlem sırasında hasta sırt üstü yatar.
  • 10-15 dakikada tüm işlem biter
  • İşlem sonrası biyopsi yerinde morarma olabilir.
  • İşlemden hemen sonra hasta ayağa kalkabilir, işini yapabilir, araba kullanabilir.
• Dikkat edilmesi gerekenler:
  • İşlemi yapan doktorun deneyimli olması gerekir ve daha önce çok sayıda bu tip biyopsi yapmış olması tercih edilmelidir. Deneyimsiz kişiler lezyon küçük olduğundan lezyon dışından parça alabilirler tam olarak lezyonu hedefleyemeyebilirler. Yalnış yerden alınan parça yalnış tanıya neden olur.
  • İşlemin kesici iğne (tru-cut) ile yapılması tercih edilmelidir. Böylece yeterli parça alınabilir. İnce iğne aspirasyonu şeklinde yapılan biyopsilerde materyalin az olması nedeni ile tanı hataları olabilmektedir.
• Avatajları:
  • Çoğu lezyonda cerrahi biyopsilere tercih edilmelidir. Cerrahi biyopsiler ağrılı olabilmektedir, kesi izi kalabilmektedir ve işlem sonrası dikişler nedeni ile rahatsızlık verebilmektedir. Kararı vermeden önce her iki yöntemi de doktorunuz ile tartışın.
  • Elle hissedilebilen lezyonlarda elle hissedilerek kitleden iğne biyopsisi yapma eğilimi vardır. Bu tip olgularda ultrasonografi eşliğinde görerek girmek daha güvenli olacaktır.
  • Kolay ve kısa sürede yapılır
  • Ağrısızdır
  • Ciltte kesi izi olmaz
• Dezavatajları:
  • Ultrasonografi ile görünmeyen lezyonlarda uygulanamaz
  • Bazı büyük lezyonlarda alınan örnekler tüm lezyonu temsil etmeyeceğinden yetersiz kalabilir

Vakum Aspirasyon Meme Biyopsisi: Memeden daha büyük parçaların alınması veya kitlelerin citte kesi yapmadan iğne yolu ile çıkarılması için yapılmış özel bir chazdır.

http://www.breastbiopsy.com

• Ultrasonografi eşliğinde memedeki lezyonun yeri belirlenir.
• Lokal anestezi yapılır, işlem tümü ile ağrısızdır.
• Genel anesteziye ihtiyaç yoktur işlem sırasında ağrı duyulmaz
• Ultrasonografide izleyerek mammotom cihazının iğnesi ile lezyonun içine girilir ve iğne içine aspirasyon ile paraçalar alınarak tüm kitle (1.5 cm ye kadar olan kitleler çıkarılabilmektedir) çıkarılır.
• İşlem sırasında hasta sırt üstü yatar.
• 20-25 dakikada tüm işlem biter
• İşlem sonrası biyopsi yerinde morarma olabilir.
• İşlemden hemen sonra hasta ayağa kalkabilir, işini yapabilir, araba kullanabilir.
• Avatajları:
  • Çoğu lezyonda cerrahi biyopsilere tercih edilmelidir. Cerrahi biyopsiler ağrılı olabilmektedir, kesi izi kalabilmektedir ve işlem sonrası dikişler nedeni ile rahatsızlık verebilmektedir. Kararı vermeden önce her iki yöntemi de doktorunuz ile tartışın.
  • Kolay ve kısa sürede yapılır
  • Kitle tümü ile çıkarılabilir
  • Ağrısızdır
  • Ciltte kesi izi olmaz
• Dezavatajları:
  • Ultrasonografi ile görünmeyen lezyonlarda uygulanamaz
  • Pahalıdır
  • Kitle tümü ile çıkarılmasına rağmen tedavi amacı ile kullanılamaz tanı amaçlı kullanılmalıdır

Tiroid biyosisi: Tiroidde saptanan nodüllere ultrasonografi ile görerek ince iğne ile nodül içine girilerek nodülden yapılan biyopsilerdir.

• Nasıl Yapılır:
  • Ultrasonografi ile nodül saptanır
  • Cilt, özel anestezili pomad ile uyuşturulur
  • Nodül içine ultrasonografide takip edilerek ince bir iğne ile girilir ve nodül içinden bu iğne vasıtası ile hücre toplanır
  • Alınan örnekler hasta başında sitopatolog tarafından mikroskop ile değerlendirilir. Alınan materyalin yeterli olduğuna karar verilene kadar biyopsiye devam edilir. Her nodülden 1-4 defa biyopsi almak gerekebilir
  • Hasta işlem sırasında sırt üstü yatar
  • İşlem 20 dakika kadar sürer
  • İşlem sırasında hafif ağrı hissi olabilir nodülün tiriod içindeki yerleşimine göre ağrı hissi farklı olabilir.
  • İşlem sonrası hasta normal hayatına devam edebilir, işini yapabilir, araba kullanabilir
  • İşlemden sonra biyosi yapılan yerde batma hissi kalabilir bu his 1 ay kadar sürebilir
  • İşlemden sonra biyosi yerinde hafif morarma olabilir
• Avantajları:
  • Tiroid nodül biopsisi için Ultrasonografi eşliğinde ince iğne biyopsisi en iyi yöntem olarak kabul edilmektedir
  • Bazı doktorlar  tiriod nodüllerini elleri ile hissedip kör olarak iğne ile girmektedirler. Bu nedenle nodülün içinden doğru yerden yapılması ihtimali azalmaktadır. Ultrasonografi eşliğinde yapılan biyopside nodül ultrasonografide görülerek ve iğne de ultrason da izlenerek nodülün içi hedeflenerek biyopsi yapılmaktadır.
• Dezavantaj:
  • Nodülün yerine göre işlem sırasında hafif ağrı hissi olabilir

Karaciğer biyopsisi: Karaciğer biyopsisi 2 farklı nedenle yapılır. 1. Hepatit B veya Hepatit C geçirmiş hastalarda karaciğer hasarı gelişmişse hasarının durumunu gözlemek ve tedaviye karar vermek için 2. Karaciğer içinde kitle saptanmışsa kitlenin tanısı için 

1. Hepatit sonrası gelişen karaciğer hasarının  saptanması için yapılan biyopsiler

• Ultrasonografi eşliğinde yapılır
• Yapılacak bölgeye lokal anestezi yapılır
• Lokal anestezi nedeni ile genelde ağrı hissedilmez. Biyopsinin alındığı yere bağlı olarak bazen batma şeklinde ağrı hissedilebilir
• Ultrasonografi ile bakılarak karaciğerde biyopsi alınacak bölge belirlenir ve Ultrasonografide iğne takip edilerek planlanan bölgeden biyopsi yapılır.
• Biyopsi iğne ile yapılır ve iğnenin içine kararaciğerden küçük bir parça çekilir
• İşlem 15 dakika sürer
• Elde edilen örnek patolojik incelemeye yollanır.
• İşlem sonrası hasta 5 saat gözlemde tutulur. Gözlem sonrası komplikasyon yoksa hasta 24 saat istirahat etmek üzere eve yollanır. Hastadan 1 hafta boyunca ağır kaldırmaması, spor yapmaması ve ağır işte çalışmaması istenir.
• İşlem 48 saat sonra hast normal günlük işleri yapabilir ve işine gidebilir
• Avantajları
  • Ultrasonografi ile girilen yeri görerek ve iğneyi takip ederek girmek işlemi daha güvenli hale getirmektedir.Bazı doktorlar bu tip karaciğer biyopsisini ultrasonografi eşliği olmadan kör olarak yapmaktalar. Bu durumda biyopsi aldıkları yeri görmeden giriyor ve  bazı hatalara neden olabileceğinden işlem daha riskli oluyor.

1. Karaciğer içinde saptanmış bir kitlenin biyopsisi:

• İzelenen kitlenin durumuna göre Bilgisyarlı Tomografi veya Ultrasonografi eşliğinde yapılır. Hangi yöntemin kullanılacağına hastanın kitlesi değerlendirildikten sonra karar verilir.
• Yapılacak bölgeye lokal anestezi yapılır
• Lokal anestezi nedeni ile genelde ağrı hissedilmez. Biyopsinin alındığı yere bağlı olarak bazen batma şeklinde ağrı hissedilebilir
• Seçilen yönteme göre Ultrasonografi ile veya Bilgisayarlı Tomografi ile karaciğerde biyopsi yapılacak kitle belirlenir ve iğne eçilen yötemin eşliğinde takip edilerek planlanan bölgeden biyopsi yapılır.
• Biyopsi iğne ile yapılır ve iğnenin içine kararaciğerdeki kitleden küçük bir parça çekilir
• Elde edilen örnek patolojik incelemeye yollanır.
• İşlem 15-20 dakika sürer
• İşlem sonrası hasta 5 saat gözlemde tutulur. Gözlem sonrası komplikasyon yoksa hasta 24 saat istirahat etmek üzere eve yollanır. Hastadan 1 hafta boyunca ağır kaldırmaması, spor yapmaması ve ağır işte çalışmaması istenir.
• İşlem 48 saat sonra hasta normal günlük işleri yapabilir ve işine gidebilir

• Komplikasyonlar
  • Her iki yöntemde de en önemli karşılaşılaşılabilecek komplikasyon biyopsi yerinden karaciğer dışına kanamadır. Çok nadir görülen bu komplikasyon bazen cerrahi tedaviyi gerektirebilir.

Böbrek biyopsisi: Böbrek fonksiyonlarında bozulmaya neden olan hastalıklarda böbreği tutan hastalığı belirlemek amacı ile yapılır.

• Nasıl Yapılır:
  • Yapılacak bölgeye lokal anestezi yapılır
  • Lokal anestezi nedeni ile genelde ağrı hissedilmez. Biyopsinin alındığı yere bağlı olarak bazen batma şeklinde ağrı hissedilebilir
  • Ultrasonografi ile bakılarak böbrekde biyopsi alınacak bölge belirlenir ve Ultrasonografide iğne takip edilerek planlanan bölgeden biyopsi yapılır.
  • Biyopsi iğne ile yapılır ve iğnenin içine böbrekden küçük bir parça çekilir. İnceleme için 2 parçaya ihtiyaç olduğundan iki kez iğne ile girilir
  • Elde edilen örnek patolojik incelemeye yollanır.
  • İşlem 15-20 dakika sürer
  • İşlem sonrası hasta 5 saat gözlemde tutulur. Gözlem sonrası komplikasyon yoksa hasta 24 saat istirahat etmek üzere eve yollanır. Hastadan 1 hafta boyunca ağır kaldırmaması, spor yapmaması ve ağır işte çalışmaması istenir.
  • İşlemden 48 saat sonra hasta normal günlük işleri yapabilir ve işine gidebilir
• Avantajları
  • Ultrasonografi ile girilen yeri görerek ve iğneyi takip ederek girmek işlemi daha güvenli hale getirmektedir.Bazı doktorlar böbrek biyopsisini ultrasonografi eşliği olmadan kör olarak yapmaktalar. Bu durumda biyopsi aldıkları yeri görmeden girildiğinden ve  bazı hatalara neden olabileceğinden işlem daha riskli olabilmektedir. Özellikle kilolu hastalarda kör giriş oldukça sorunlu olabilir.
• Komplikasyonlar
  • En önemli karşılaşılaşılabilecek komplikasyon biyopsi yerinden böbrek dışına veya idrar yolu ile kanamadır. Çok nadir görülen bu komplikasyon bazen cerrahi tedaviyi gerektirebilir.

Akciğer biyopsisi: Akciğerde rastlanan kitlelerin iğne ile biyopsisidir.

• Nasıl yapılır
  • Bilgisayarlı tomografi eşliğinde yapılır
  • Hasta kitlenin yerine göre sırt üstü, yan veya yüzükoyun yatar
  • Lokal anestezi ile girilecek yere anestezi yapılır
  • Genelde ağrı hissi olmaz ancak girilen bölgeye göre bazen hafif ağrı hissedilebilir
  • Bilgisayarlı Tomografi kılavuzluğunda kitle bulunur ve iğne izlenerek kitlenin içine girilir
  • Alınan örnek işlem sırasında histopatolog tarafından mikroskop altında incelenir ve elde edilen materyal tanı koymaya yeterli ise işleme son verilir
  • İşlem 20-40 dakika sürer
  • Hasta işlemden sonra bir komplikasyon olmazsa evine gönderilir. İşlem sonrası 24 saat istirahat etmesi gereklidir. 24 saat sonra normal hayatına dönebilir
• Komplikasyon
  • Hastaların %25 inde akciğerden hava kaçağı (pnömotoraks) görülür. İzlenen hava kaçağı derecesine göre sadece takip edilerek iyileşebileceği gibi nadiren tüp takılarak dışarı boşaltılması gerekebilir
  • Nadiren biyopsi yapılan yerden akciğer içine kanam olabilir. Bu durumda ağızdan kanlı balgam gelebilir.

Prostat biyosisi: Prostata özel olarak kanda bakılan PSA nın(prostat spesifik antijen) 4 üstünde olduğu durumlarda yapılması önerilmektedir.

• Nasıl Yapılır
  • Biyopsi Ultasonografi eşliğinde yapılır. İşlem makattan girilerek iğne ile prostattan parça alınarak yapılır
  • İşleme bağlı ağrı olabilir. Ağrı kişiden kişiye (kişinin ağrı hassasiyetine göre) değişebilir
  • Prostattan çok parça alınacaksa (bazen 30-40 parça almak gerekebilir) genel anestezi altında yapılır
  • İşlem sonrası hasta normal hayatına devam edebilir

Pankreas biyosisi: Pankreasda kitle saptandığı durumlarda yapılır. Genelde Bilgisayarlı tomografi eşliğinde yapılır ancak daha nadir olarak Ultrasonografi eşliğinde de yapılabilir.

• Nasıl Yapılır
  • Bilgisayarlı tomografi ile kitlenin yeri belirlenir
  • Lokal anestezi ile işlem yerine anestezi yapılır
  • Hasta sırt üstü yatırılır
  • İğne görüntülenerek kontrollü olarak pankreas içindeki kitleye girilir
  • Alınan örnek işlem sırasında histopatolog tarafından mikroskop altında incelenir ve elde edilen materyal tanı koymaya yeterli ise işleme son verilir
  • İşlem 20-30 dakika sürer
  • Hasta işlemden sonra bir komplikasyon olmazsa evine gönderilir. İşlem sonrası 24 saat istirahat etmesi gereklidir. 24 saat sonra normal hayatına dönebilir

Kemik Biyopsisi: Kemik içinde saptanan lezyonlara iğne ile yapılan biyopsilerdir

• Nasıl Yapılır
  • Kemikdeki kitlenin yeri bilgisayarlı tomografi ile saptanır
  • Biyopsi yerine lokal anestezi yapılır
  • İşlem sırasında genelde ağrı olmaz
  • İğne kontrollü olarak kemik içine girilir, iğne ilerletilirken tomografi ile yeri izlenir
  • Kemik içinden iğne ile parça alınır
  • İşlem 20-25 dakika sürer
  • İşlem sonrası hasta normal hayatına geri dönebilir
  Prof. Dr. Handan Kaya

Bu sitedeki bilgiler öneri amaçlıdır. Hastalıklarınızın tanı ve tedavisinde doktorunuza başvurmanız önerilir.